Wydział Promocji Handlu i InwestycjiAmbasady Rzeczypospolitej Polskiej w Berlinie

Strona główna

Przewodnik po rynku

Informacja dla polskich agencji pracy tymczasowej o niemieckich regulacjach dotyczących czasowego użyczania polskich pracowników do świadczenia pracy na terenie Niemiec

Informacja dla polskich agencji pracy tymczasowej o niemieckich regulacjach dotyczących czasowego użyczania polskich pracowników do świadczenia pracy na terenie Niemiec

1. Pełne otwarcie z dniem 1 maja 2011 r. niemieckiego rynku pracy i usług dla polskich pracowników i przedsiębiorstw wywołuje rosnące zainteresowanie polskich agencji pracy tymczasowej możliwościami wypożyczania swych pracowników niemieckim pracodawcom. O ile do tej pory taka forma świadczenia pracy była zasadniczo wykluczona bądź uzależniona od uzyskania specjalnego zezwolenia na zatrudnienie polskiego pracownika, to wymóg ten przestanie obowiązywać z początkiem maja br.

Liberalizacja dostępu do niemieckiego rynku pracy od 1 maja br. oznacza  wiele nowych możliwości dla polskich firm i pracowników, ale trzeba się spodziewać, szczególnie w okresie początkowym nasilonych kontroli niemieckiej PIP i służb celnych odpowiedzialnych za  przestrzegania istniejących w tym zakresie przepisów.

Liberalizacja bowiem nie oznacza, że przestaną obowiązywać wymogi dotyczące rejestracji zagranicznych (polskich) agencji pracy tymczasowej, chcących rozszerzyć swą działalność na rynek niemiecki. Takie same wymogi stawiane są i niemieckim agencjom pracy tymczasowej.

W niniejszej informacji  pragniemy zwrócić uwagę na to, iż:

- przed podjęciem działań zmierzających do użyczenia niemieckiemu pracodawcy polskich pracowników, konieczne jest zapoznanie z pełnym tekstem Ustawy o regulacjach zarobkowego użyczania pracowników (Arbeitnehmerüberlassungsgesetz - AÜG), dostępnym na http://bundesrecht.juris.de/a_g/BJNR113930972.html;

- działanie agencji  bez uzyskania zezwolenia jest zabronione i obwarowane wysokimi karami pieniężnymi (25 tys. EUR);

- wymogi stawiane w procedurze rejestracji nie podlegają indywidualnemu negocjowaniu, a brak wymaganych informacji może prowadzić do odrzucenia wniosku bądź prośby urzędu o uzupełnienie dokumentacji, co znacznie wydłuży procedurę;

- tylko odpowiednio wcześniej rozpoczęta procedura, przy spełnieniu wymaganych warunków, gwarantuje możliwość terminowej realizacji planowanego użyczenia pracowników. Należy się liczyć nawet z 3-miesięcznym terminem załatwiania wniosku;

- zagraniczna (polska) agencja wysyłając pracownika zobowiązana jest przy zawieraniu z nim umowy poinformować go w formie pisemnej  o przysługujących  prawach pracowniczych jako pracownika użyczanego. Tekst tej informacji jest ściśle określony przy Federalną Agencję Pracy i wymaga - na koszt pracodawcy -  tylko odpowiedniego przetłumaczenia na j. polski (zob. zał. pt. Merkblatt für Leiharbeitnehmer);

- zgodnie z ustawową zasadą równego traktowania (niem. Gleichstellungsgrundsatz), pracownikowi  tymczasowemu muszą zasadniczo zostać zapewnione takie same warunki pracy i wysokość wynagrodzenia jak własnym pracownikom zatrudnionym przez pracodawcę użytkownika.

- zgodnie z uchwaloną 24 marca 2011r. nowelizacją ustawy AÜG od 1 maja 2011 r. będą obowiązywać przepisy (nowy §3a) wprowadzające stawkę minimalną 7,79 euro za godzinę w landach zachodnich i 6,89 euro w landach wschodnich dla pracowników zatrudnianych w Niemczech na zasadach użyczenia, w tym np. polskich pracowników użyczanych przez polskie agencje pracy tymczasowej do czasowego świadczenia pracy na terenie Niemiec.  Warto jednak pamiętać, że w niektórych branżach wymagane są od 2009 lub 2010 r. jeszcze wyższe stawki minimalne (np. przy elektroinstalacjach odpowiednio 9,70 i 8,40 euro, w opiece nad osobami niedołężnymi odpowiednio 8,50 i 7,50 czy w pracach malarsko-lakierniczych: 9,50 euro w całych Niemczech dla niewykwalifikowanego pracownika wykonującego takie prace).

2. Rejestracja, a właściwie uzyskanie zezwolenia na użyczenie pracowników w Niemczech przez zagraniczną (polską) agencję pracy tymczasowej, świadczącej zarobkowo usługi użyczania pracowników  polega na:

- wypełnieniu odpowiedniego wniosku „Antrag auf erstmahlige Erteilung einer Erlaubnis zur gewerbsmäßigen Arbeitsnehmerüberlassung"  (wzór w załączeniu lub do pobrania na  http://www.arbeitsagentur.de/zentraler-Content/Vordrucke/A08-Ordnung-Recht/Publikation/V-AUeG-2a-Arbeitnehmerueberlassung.pdf

- załączeniu do powyższego wniosku 13 załączników, w tym m.in. wyciągu z KRS, wypisu z rejestru podmiotów prowadzących agencje zatrudnienia, wyciągu z Krajowego Rejestru Karnego dla osoby lub podmiotu zbiorowego, zaświadczenia z US i ZUS o nie zaleganiu z podatkami i składkami na ubezpieczenia społeczne, zaświadczenia o posiadaniu wolnych środków na koncie bankowym w wysokości min. 2 tys. EUR na jedną podnajmowaną do Niemiec osobę, wzoru umowy z pracownikiem tymczasowym (czyli umowy pomiędzy polskim pracodawcą i pracownikiem po  niem. Verleiher i Leiharbeitnehmer)  oraz wzoru umowy polskiej agencji z firmą niemiecką o czasowym użyczeniu pracownika (czyli umowy pomiędzy Verleiher a Entleiher).

Lista wymaganych dokumentów w załączeniu.

Uwaga: wszystkie załączane dokumenty muszą być przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego na j. niemiecki.

- wysłaniu kompletu dokumentów na adres dyrekcji regionalnej Federalnej Agencji Pracy:

Regionaldirektion

Bundesagentur für Arbeit

Josef-Gockeln-Str. 7

40474 Düsseldorf

 

lub na adres poczty elektronicznej

 

W przypadku realizacji kilku umów w różnych krajach związkowych Niemiec, wystarczy tylko jedno zgłoszenie na całe Niemcy, ale należy je przesłać wyłącznie do ww. dyrekcji regionalnej, gdyż załatwianie tych wniosków przydzielono poszczególnym dyrekcjom  regionalnym, ale wg podziału  na poszczególne państwa. Na przykład wnioski o zezwolenie dla agencji pracy tymczasowej z Polski załatwiane są tylko przez dyrekcję regionalną  w Dusseldorfie wraz  z wnioskami agencji działającymi  tylko w  Irlandii, W. Brytanii, na Malcie czy w Niderlandach.

Zezwolenie wydawane jest na rok i kosztuje 750 EUR (do wpłacenia na konto dyrekcji regionalnej przy składaniu wniosku). Po trzech latach kolejnych zezwoleń można wystąpić o zezwolenie bezterminowe, a opłata za jego wydanie wynosi          2 tys. EUR.

Ponadto niemiecka firma, której polska agencja  użycza pracowników  musi dokonać ich zgłoszenia w formie „Anzeige der Überlassung"  na specjalnym formularzu (wzór w załączeniu lub do pobrania na  stronie http://www.arbeitsagentur.de/zentraler-Content/Vordrucke/A08-Ordnung-Recht/Publikation/V-AUeG-2b-Anzeige-Ueberlassung-AN.pdf

3. Pragniemy zwrócić uwagę, że generalnie nie wydaje się zgody na wysyłanie do pracy tymczasowej na terenie Niemiec robotników budowlanych. Wyjątki są dopuszczalne tylko:

 

- między przedsiębiorstwami branży budowlanej i innych branż, gdy jest to forma dopuszczona przez powszechnie obowiązujące układy zbiorowe pracy;

 

- między przedsiębiorstwami branży budowlanej, w wypadku gdy wypożyczające przedsiębiorstwo może udowodnić, że przez okres minimum trzech lat było i jest objęte tym samym ramowym i socjalnym układem zbiorowym pracy.

 

W ustawie AÜG przewidziane są także inne sytuacje, kiedy dla użyczenia pracowników nie trzeba zezwolenia. Możliwe jest to np. w sytuacji, kiedy w ramach tej samej branży użyczenie zapobiega zwolnieniom albo wprowadzeniu skróconego wymiaru czasu pracy. Ponadto w następujących przypadkach nie jest konieczne uzyskanie pozwolenia:

 

- na oddelegowanie do wspólnego zespołu wykonawczego, utworzonego w celu realizacji projektu;

 

- na kierowanie/wypożyczenie pracowników do pracy w tej samej branży na rzecz osoby trzeciej, w celu uniknięcia pracy w niepełnym wymiarze godzin lub zwolnień na podstawie przepisów zbiorowego układu pracy. W przypadku, gdy dotyczy  to zakładu zatrudniającego mniej niż 50 osób, potrzebne jest  pisemne zawiadomienie o tym fakcie dyrekcji regionalnej Agencji Pracy;

 

- na użyczanie pracowników do pracy wewnątrz koncernu;

 

- na oddelegowanie pracownika do pracy na rzecz niemiecko-zagranicznego przedsiębiorstwa utworzonego na podstawie umów międzynarodowych.

 

4. Warto pamiętać, że w prawie niemieckim określone są m.in. następujące formy prawne, w ramach których możliwe jest wykonywanie pracy na rzecz osób trzecich: zatrudnienie przez agencję pracy tymczasowej, umowa o dzieło, samodzielna umowa zlecenia oraz umowa pośrednictwa.

Decydującym kryterium z jaką umową mamy do czynienia są indywidualne postanowienia zawarte między stronami. Rodzaj umowy może być określony zarówno przez treść formy pisemnej jak i rodzaj rzeczywiście wykonywanej czynności. W razie sprzeczności to właśnie rzeczywiste wykonanie, a nie treść podpisanej umowy określają faktyczną formę prawną.

 

4.1.  Zatrudnienie przez agencję pracy tymczasowej

 

Taka forma zatrudnienia  ma miejsce gdy,  pracownik zatrudniony jest przez agencję pracy tymczasowej  (która w tym wypadku  jest pracodawcą), ale wykonuje zadania na rzecz (innego) pracodawcy, zwanego pracodawcą użytkownikiem. Polega zatem na kierowaniu odpowiedniego personelu do wykonywania zadań na rzecz osób trzecich. Jak wspomniano, działanie agencji pracy tymczasowej wymaga rejestracji i uzyskania pozwolenia, a przed jego wydaniem działalność agencji pracy tymczasowej jest surowo zabroniona.

 

4.2. Umowa o dzieło

 

W umowie o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania wyznaczonego dzieła. Dziełem może być  zarówno wykonanie lub zmiana dowolnej rzeczy jak i  uzyskanie pewnego rezultatu działań lub pracy.  Decydującymi kryteriami  są:

- uzgodnienie i wykonanie konkretnie określonego rezultatu dzieła lub zmiany rzeczy,

- samodzielne  organizowanie wszystkie czynności mające na celu spełnienie postanowień umowy; dotyczy to również czasu pracy  jak i samodzielnego wyboru ilości i kwalifikacji pracowników oraz z reguły własnego wyposażenia,

- pracownicy zleceniobiorcy pracujący w zakładzie zleceniodawcy podlegają poleceniom służbowym zleceniobiorcy oraz nie są włączeni w proces pracy i produkcji zakładu zleceniodawcy,

- zleceniobiorca ponosi ryzyko przedsiębiorcy:  obejmuje gwarancją wady dzieła, oraz liczy się z brakiem wypłaty wynagrodzenia w przypadku gdy np. dzieło przypadkowo zaginie,

- wynagradzany jest rezultat, a nie czas pracy

 

4.3.Umowa na samodzielne wykonanie usługi

 

Umowa na samodzielne wykonanie usługi ma miejsce, gdy wykonawca samodzielnie świadczy zapisane w umowie usługi i sam określa organizację, czas oraz ilość i kwalifikacje pracowników. Oznacza to, że pracownicy nie podlegają poleceniom służbowym zleceniodawcy oraz sami ustalają czas pracy.

 

4.4. Umowa pośrednictwa

 

Przedmiotem umowy pośrednictwa jest zobowiązanie się dostarczenia przez jedną ze stron samodzielnych usług osoby trzeciej , a nie jak wyżej samodzielnego świadczenia usług. Warunkiem jest, że osoba trzecia świadczy usługi niezależnie i samodzielnie pod względem ekonomicznym i socjalnym.

 

Opracował na podstawie informacji  Federalnej Agencji Pracy:

 

Jan Masalski

Radca

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji

Ambasady RP w Berlinie

4.04.2011 r.

 

Uwaga: Niniejsza informacja nie stanowi źródła prawa. Mimo dołożenia wszelkich starań, autor nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne błędy czy nieścisłości, a także konsekwencje wynikające z zastosowania powyższej informacji w praktyce.

W celu uzyskania wiążących informacji prosimy o kontakt z Federalną Agencją Pracy lub odpowiednią kancelarią prawną.

 

Spis załączników:

1.     Wzór wniosku o zezwolenie na zarobkowe użyczenie pracowników (4 str.);

2.     Lista wymaganych załączników do wniosku (1 str.);

3.     Oświadczenie o nie zaleganiu z podatkami (2 str.);

4.     Zaświadczenie o posiadaniu odpowiednich środków finansowych (1 str.);

5.     Wzór zgłoszenia użyczanych pracowników (3 str.);

6.     Merkblatt - Tekst obowiązkowej  informacji dla użyczanego pracownika (2 str.).

Uwaga: powyższe załączniki prosimy traktować jako wyłącznie materiał poglądowy. W przypadku składania wniosku prosimy o pobranie odpowiednich formularzy ze strony Federalnej Agencji Pracy:

http://www.arbeitsagentur.de/nn_175694/Navigation/zentral/Formulare/Unternehmen/Arbeitnehmerueberlassung/Arbeitnehmerueberlassung-Nav.html


 

Ostatnia aktualizacja: 29.04.2011
  • https://prod.ceidg.gov.pl
Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
Wydział Promocji Handlu i Inwestycji
Leipziger Platz 2, Berlin 10117, Republika Federalna Niemiec
tel.: +49 30 206 226 70, fax: +49 30 206 226 730, e-mail: ,
Godziny urzędowania: pn.- pt., godz. 8.15-16.15
Czas lokalny: